رادیو دانشگاه گلرنگ - با توجه به حضور همیشگی و اساسی هدفون در میان زندگی امروزه ما، اگر نگاهی به تاریخچه پیدایش هدفون داشته باشید، قدمت طولانی هدفون ها قطعا شما را شگفت زده خواهد کرد.

ممکن است هدفون های اولیه نسبت به هدفون های استاندارد امروزی کمی عجیب و غریب به نظر برسند ولی اساس و پایه فناوری به کارگرفته شده در تمامی آن ها تقریبا مشابه است و بیش از یک قرن است که تقریبا تغییرات آن چنان زیادی نداشته اند.

اکنون نگاهی کوتاه به برخی از نقاط عطف در روند پیدایش این ابزار پرکاربرد در مانیتورینگ، پخش موسیقی، گیمینگ، ورزش و ... می اندازیم.

هدفون چیست ؟

هدفون (به انگلیسی: Headphone) یا دوگوشی،  یک دستگاه خروجی است که از دو بلندگوی کوچک که بر روی گوش کاربر قرار می‌گیرد تشکیل شده‌است و از طرفی به یک مولد صوت مثلاً تقویت‌کننده صدا، رادیو یا پخش‌کننده دیسک فشرده متصل می‌شود. نام‌های دیگری که برای این وسیله استفاده می‌شود stereophones و هدست است یا به انواعی که درون گوش قرار می‌گیرند ایرفون earphones نیز اطلاق می‌شود. در مخابرات به مجموع هدفون و میکروفون که مثلاً در تلفن برای یک ارتباط دوطرفه استفاده می‌شوند، هدست (به انگلیسی: Headset) گفته می‌شود.

 فراگیری هدفون‌های مدرن را شاید بتوان به واکمن سونی نسبت داد که در سال ۱۹۷۹ عرضه و تقریباً بلافاصله به نماد فرهنگ پاپ تبدیل شد. این دستگاه اولین پخش‌کننده موسیقی قابل حمل و مقرون‌به‌صرفه بود که به دلیل ویژگی‌های جوان‌پسندانه‌اش به‌سرعت مشهور شد.

هدفون دارای سابقه‌ای طولانی است که به چند دهه قبل از عرضه اولین دستگاه‌های واکمن در خیابان بازمی‌گردد. هدفون امروزی نیز مانند بسیاری از لوازم الکتریکی تجاری، نمونه تکامل‌یافته یک دستگاه ساده‌تر است. البته این وسیله یک مخترع ثابت ندارد و چندین فرد در زما‌ن‌های مختلف روی آن کار کرده‌اند.

در این مقاله تاریخچه مختصری از هدفون در سال‌های مختلف جمع‌آوری شده و اختیار شما قرار گرفته است.


۱۸۸۱ - اجداد هدفون

یکی از اولین نسخه‌های قبلی هدفون در اوایل دهه ۱۸۸۰ به وجود آمد. اپراتورهای تلفن به بلندگویی نیاز داشتند که بتوان از آن هنگام برقراری و انتقال تماس استفاده کرد. راه‌ حل این مشکل بلندگویی بود که روی شانه‌های کاربر قرار می‌گرفت. این قطعات بزرگ به اندازه ده پوند وزن داشتند!

در سال ۱۸۹۱، هنگامی که مهندس فرانسوی ارنست مرکادیر یک هدفون داخل گوش تولید کرد، فناوری این گجت با جهشی بزرگ روبه‌رو شد. این هدفون شبیه به هندزفری‌هایی بود که امروز داریم، فقط اندازه بزرگ‌تری داشت. همچنین برخلاف بلندگوهای بزرگ ذکرشده در بالا، در این مدل هدفون دو بلندگو وجود داشت که بسیار سبک‌تر بودند.

۱۸۹۵ – الکتروفون‌

در اوایل دهه ۱۸۸۰، خط تلفن کاربردی بیشتر از فقط برقراری تماس داشت. در واقع شرکت‌ها اجراهای موسیقی را از طریق خطوط تلفن پخش می‌کردند و مردم فقط می‌توانستند از طریق گیرنده تلفن خود به آن‌ها گوش بدهند. الکتروفون، یک شرکت مخابراتی بریتانیایی، در سال ۱۸۹۵ یک گام فراتر برداشت و پیشرفتی جدید در دنیای هدفون‌ شکل گرفت.

هدفون‌ ساخته شده بسیار شبیه گوشی پزشکی بود و گوشی‌های آن به دسته Y شکل متصل می‌شدند. این دسته زیر چانه آویزان بود. یک سیم از قسمت پایین دسته عبور می‌کرد و مستقیماً به خط تلفن متصل می‌شد. سپس شرکت تلفن، مستقیماً موسیقی را روی هدفون پخش می‌کرد. این اولین بار بود که از هدفون برای گوش دادن به موسیقی استفاده می‌شد.

۱۹۱۰ - تولد هدفون مدرن

هدفون در سال ۱۹۱۰ به شکل معمول خود رسید. مخترعی به نام ناتانیل بالدوین یک جفت اسپیکر روی گوش خلق کرد و آن‌ها را برای آزمایش به نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا فرستاد. نیروی دریایی، تحت تأثیر هدفون بالدوین، موافقت کرد که با او وارد تجارت شود. از آن زمان، نیروی دریایی از هدفون بالدوین برای ارتباط استفاده کرد.

برخلاف الکتروفون‌، هدفون‌ بالدوین درست مانند نمونه‌های مدرن در بالای سر قرار می‌گرفت. هر کدام از گوشی‌ها سیم مخصوص خود را داشت که به جک جداگانه متصل می‌شد. این طرح پایه و اساس آن چیزی است امروز داریم؛ اما بالدوین هرگز سراغ ثبت اختراع خود نرفت؛ حتی زمانی که نیروی دریایی او را به این کار تشویق کرد.

۱۹۵۸ - اولین هدفون استریو

سال ۱۹۵۷ شاهد معرفی صدای استریو بودیم. تا آن زمان، حتی اگر دو بلندگو در هدفون وجود داشت، سیگنال دقیق یکسانی از هر کدام عبور می‌کرد. صدای استریو در بازار بلندگوهای بزرگ محبوبیت زیادی پیدا کرد؛ اما هیچ هدفون استریویی برای استفاده از این فناوری وجود نداشت.

پس از شنیدن صدای استریوفونیک از طریق یک جفت هدفون درجه نظامی، جان کوس، نوازنده و کارآفرین واقعاً تحت تأثیر قرار گرفت. پس از ایجاد یک گرامافون استریوفونیک، او و دوستانش هدفون استریو Koss SP/3 را ایجاد کردند. از آن زمان، محبوبیت هدفون‌ استریوفونیک بسیار بالا رفت و در صنعت به یک استاندارد تبدیل شد.

دهه ۶۰ و ۷۰ - هدفون‌ رادیویی

در دهه‌های ۶۰ و ۷۰، مردم اولین طعم موسیقی قابل حمل را چشیدند. در این مدت، شرکت‌ها شروع به تولید هدفون‌هایی کردند که در واقع گیرنده‌های رادیویی در آن‌ها تعبیه شده بود. این هدفون‌ها قابل حمل بودند؛ اما متأسفانه اندازه نسبتاً بزرگ و حجیمی داشتند. هدفون‌ رادیویی شنوندگان موسیقی را مشغول خود کرد تا اینکه واکمن به بازار آمد.

۱۹۷۹ - واکمن

محبوبیت فوق‌العاده واکمن سونی باعث رنسانس دنیای هدفون‌ شد. سونی در طول عمر خود بیش از ۴۰۰ میلیون دستگاه فروخته و مقدار زیادی از این ثروت در بازار هدفون بوده است. در آن دوران داشتن واکمن برای همه به امری واجب تبدیل شده بود؛ در نتیجه تمام کاربران باید هدفون خریداری می‌کردند.

قبل از آن دوران، هدفون‌ها نسبتاً بزرگ و حجیم بودند؛ اما با معرفی واکمن، هدفون‌ها واقعاً باریک شدند تا بتوان آن‌ها را راحت‌تر حمل کرد.

دهه‌های ۸۰ و ۹۰ - هدفون به ایرباد تبدیل شد

هنگام افزایش روزافزون محبوبیت دستگاه‌های پخش‌کننده موسیقی قابل حمل در دهه ۸۰، جهان شاهد معرفی ایرباد بود. ایرباد‌ها آن‌قدر کوچک بودند که داخل مجرای گوش قرار می‌گرفتند. در دهه ۹۰ به دلیل اندازه کوچک ایربادها، با پخش‌کننده‌های موسیقی قابل حمل از قبل بسته‌بندی می‌شدند.

در دهه ۹۰ بازاری برای ایربادها وجود داشت؛ اما آن‌ها تا اوايل دهه ۲۰۰۰ به شهرت نرسيدند. در سال ۲۰۰۱، اپل ایرباد را در کنار آی‌پاد محبوب خود فروخت. موفقیت پخش‌کننده‌های MP3 به افزایش محبوبیت و فروش ایرباد کمک بسیاری کرد.

۰۰۴ - هدفون بلوتوث

در اواسط دهه ۲۰۰۰ شاهد معرفی هدفون بلوتوث بودیم. فناوری بلوتوث با هدست‌ بی‌سیم در اواخر دهه ۹۰ استفاده شد؛ اما فقط برای یک گوش. در سال ۲۰۰۴، اولین هدفون واقعی بلوتوث برای هر دو گوش معرفی شد که مانند هدفون‌ رادیویی اجازه پخش صدای بی‌سیم می‌داد؛ اما بسیار کوچک‌تر و راحت بود. پس از آن، هدفون‌ بلوتوث صنعت هدفون را تصاحب کرد و برای مصرف‌کنندگان عادی مورد توجه قرار گرفت.

اوایل دهه ۲۰۱۰ - ایرباد بل متوقف نشد. سال‌ها پس از وارد شدن هدفون‌ بلوتوث به صحنه، ایربادها نیز به سمت استفاده از بلوتوث رفتند. اولین نسخه ایرباد بلوتوث دارای سیمی بود که هر دو سمت را به هم متصل می‌کرد. این سیم در جلو یا پشت گردن قرار می‌گرفت.

در سال ۲۰۱۵، سیم از ایربادهای بلوتوثی به‌طور کامل حذف و اصطلاح ایرباد بی‌سیم واقعی را به کار گرفته شد. شرکت ژاپنی اونکیو Onkyo W800BT را در سپتامبر ۲۰۱۵ معرفی کرد. این محصول راه را برای سایر برندهای تولیدکننده ایرباد بی‌سیم واقعی باز کرد؛ اما W800BT مشکلات خود را داشت. این مدل از ایرباد از اتصال ضعیف و عمر کم باتری رنج می‌برد. صرف نظر از این مسئله، همه ایربادهایی که در حال حاضر معرفی می‌شوند، به دلیل ساخت شجاعانه W800BT تولید شده‌اند.

کلام آخر

هدفون ها در طول تاریخچه بلند مدت خود همیشه وجود خود را حفظ کرده اند. و رسالت خود و عملکرد اساسی آنها که همان کمک به جنبه های صوتی زندگی انسان ها می باشد را از دست نداده اند. فناوری های گوناگون پس از به وجود آمدن در زندگی، پس از مدتی کمرنگ شده و تنها مدتی قابل استفاده می باشند. اما تا زمانی که موسیقی وجود داشته باشد، و حتی تا زمانی که سلول های مغزی و سیگنال های الکتریکی ما قادر به درک اصوات موسیقیایی می باشند این تکنولوژی بخشی از زندگی ما خواهد بود.

لذا، همانند الان که اصوات، مصرانه در تکنولوژی های پیشرفته جای خود را پیدا کرده اند، هدفون بی سیم همچنان تنها راه برای ادامه دادن در مسیر این فناوری می باشد.